5 najczęstszych błędów w wymowie angielskiej

Grafika przedstawiająca tytuł artykułu: 5 najczęstszych błędów w wymowie angielskiej

Każdy kto kiedykolwiek uczył się języka obcego zna ból, który wiąże się z wymawianiem niektórych trudniejszych słów. Często trzeba spędzić godziny, a często nawet dni czy tygodnie, by dopracować do perfekcji jeden dźwięk, którego my nie mamy w języku polskim. Przykładowo, najczęstsze błędy w wymowie angielskiej wiążą się z końcówkami (-ing, -ed, -able) oraz z długimi i krótkimi samogłoskami. Są to dźwięki, do których my nie jesteśmy ani przyzwyczajeni, ani uczeni w szkole.

Ucząc się francuskiego należy się przygotować na walkę z wymową r, w przypadku na przykład szwedzkiego dużym problemem jest nie tylko melodyczność języka, ale również dźwięk å. W każdym języku możemy znaleźć problematyczne dźwięki do wymówienia dla innych nacji.

W angielskim również jest cała gama trudnych dźwięków, które niejednej osobie (w szczególności studentom anglistyki) spędzają sen z powiek. Wiele osób, jednak, nie zauważa większych różnic między dźwiękami. Czasem staje się tak dlatego, że dźwięki te są dość podobne do tych polskich. Z drugiej strony, wiele osób częściej słyszy angielski używany przez osoby, dla których angielski nie jest językiem ojczystym. Możliwe, że te osoby również popełniają błędy w wymowie angielskiej. W takim razie jakie są najczęściej popełniane błędy w wymowie angielskiej i jak je wyeliminować?

1. Końcówka -ing – czyli jak rozróżnić, czy mowa o śpiewaniu czy grzeszeniu?

Koncówka -ing jest w angielskim wszędzie, zarówno kiedy uczymy się wszystkich czasów Continuous, gdy mówimy o czynnościach (np. swimming), jak i w niektórych często używanych słowach (np. thing czy sing).

Często obcokrajowcy wymawiają na końcu albo literę g albo k. Jednak nie ma tam ani pierwszej, ani drugiej opcji. Ostatnim wymawianym dźwiękiem jest /ŋ/. Różni się on nieco od /n/, który jest odpowiednikiem polskiego n.

Jak wymówić końcówkę -ing w angielskim?

Najlepiej wytłumaczy to poniższe wideo, w którym mamy świetnie pokazane jak podejść do tego nowego dźwięku:

Czyli jeśli powiesz słowo go to zaczniesz od dźwięku g (powiedz na głos słowo, żeby lepiej zauważyć różnicę). Aby uzyskać dźwięk g, język pozostaje z tyłu blokując gardło, środek języka lekko dotyka tyłu podniebienia, a opuszek języka jest luźno i nie dotyka niczego. Teraz wystarczy ustawić język w taki sam sposób, ale zamiast niego starać się wymówić stłumiony dźwięk n. Ważne! Nie możesz dotknąć opuszkiem języka podniebienia, bo wtedy uzyskasz typowy dźwięk n.

Jak ćwiczyć wymowę końcówki -ing?

Najlepszym sposobem na ćwiczenie różnic między dwoma dźwiękami są pary, w których występuje zarówno dźwięk /ŋ/, jak i /n/:

/n//ŋ/
sin /sɪn/sing /sɪŋ/
gone /ɡɒn/gong /ɡɒŋ/
kin /kɪn/king /kɪŋ/

Pytanie dlaczego jest to takie ważne: jeśli chcesz powiedzieć I sing every day i wypowiesz tam polskie n to będzie wynikało, że codziennie grzeszysz. Taka mała różnica w wymowie, a tyle może zmienić w znaczeniu!

2. Długie i krótkie samogłoski w angielskim, czyli jak wymówić beach, a nie…

Na pewno kiedyś przeszło Ci przez myśl, że rozmawiając z kimś chcesz mieć pewność, że powiesz plaża (beach), a nie to drugie słowo. To samo ze słowem kartka papieru (a sheet of paper) – jak być pewnym, że nie powiem przypadkiem tego drugiego słowa? I tu właśnie pojawia się temat krótkich i długich samogłosek – jeden z największych problemów w wymowie angielskiej.

Zdjęcie słownika angielskiego z definicją słowa dictionary oraz zapisem pokazującym poprawną wymowę angielską słowa.

W polskim mamy takie samogłoski, jakie widzimy i tak samo je czytamy. Może nawet pamiętasz, jak w podstawówce trzeba było umieć je wszystkie wymienić. W angielskim to jak coś jest napisane, bardzo rzadko tak samo jest czytane. Pomimo tego, że samogłosek w angielskim jest mniej niż w polskim, bo nie mą ą czy ę, to dźwięków do ich wymawiania jest więcej. Przykładem mogą być długie samogłoski, których w języku polskim nie mamy. A najczęściej pojawiającą się różnicą jest krótkie i i długie i.

Różnica w wymowie między /ɪ/, a /iː/

Jest cała lista słów, które najprawdopodobniej znasz, a między którymi jedyną różnicą jest krótka i długa samogłoska (np. pick i peek). Najczęściej popełnianym błędem w tym przypadku jest mylenie dźwięków:

– /iː/ (który brzmi, jak iiii) oraz

– /ɪ/ (który brzmi, jak krótkie y).

Poniżej w tabeli masz do dyspozycji kilka przykładów do przećwiczenia. Wszystkie te słowa różnią się jedynie samogłoską:

/ɪ//iː/
fillfeel
sitseat
diddeed
hitheat
stillsteal

Zazwyczaj pierwszy z tych dźwięków jest dla nas, Polaków, łatwy. Wystarczy, że wymówimy krótkie y. Jednak w przypadku drugiego dźwięku pojawia się trudność w przejściu z np. samogłoski f do i, a ważne żeby to i nie przypominało polskiego y. Przećwicz powyższe wyrazy, ale koniecznie na głos.

3. Końcówka -ed w czasie przeszłym

Kiedy uczymy się czasu Past Simple, najpierw zawsze nauczyciel przedstawia nam czasowniki regularne, które kończą się na -ed (np. worked, asked, sailed). Po zajęciach, rozmawiając z osobami z klasy lub kursu, często mówimy o końcówce -ed i utrwalamy w głowie polską wymowę tej końcówki z otwartym i wyraźnym e.

Kobieta pisze kredą po tablicy w klasie na lekcji angielskiego, a w tle dwóch mężczyzn.

W rzeczywistości jednak, nie ma słów w języku angielskim, w których w regularnej formie przeszłej można usłyszeć nasze polskie e na końcu. Są jedynie trzy dźwięki, które występują na końcu czasownika regularnego:

– /ɪd/ czyli bardzo delikatne y i d

– /d/

– /t/

Jak czytać końcówkę -ed i wyeliminować ten częsty błąd w wymowie?

Pierwszy z tych dźwięków występuje jedynie w słowach, w których końcówka -ed występuje po spółgłosce t lub d, np. wanted czy needed. Jako że w tych przykładach nie da się pominąć samogłoski (bo nie da się wymówić liter t i d lub d i d razem), to wtedy dochodzi nam dźwięk /ɪ/, który znany jest na przykład ze słów: bit, hip, rich. To krótki dźwięk, który brzmi jak nasze krótkie y.

Kolejne dwa dźwięki występują we wszystkich słowach, które nie kończą się na litery d lub t i jedyne co musimy zrobić to wymówić na końcu nasze polskie t (np. stopped) lub polskie d (np. called).

Kiedy powinniśmy wymiawiać /ɪd/, /d/, a kiedy /t/?

Dużo tu opisów, które mogą po jakimś czasie zlewać się w całość, więc wszystko podsumowałem w tabeli poniżej:

DźwiękUżyciePrzykład
/ɪd/Litery t lub d przed -edwanted /wɒntɪd/
needed /niːdɪd/
guided /ɡaɪdɪd/
/d/Głoska dźwięczna przed -edcalled /kɑːld/
cleaned /kliːnd/
amused /əˈmjuːzd/
/t/Głoska bezdźwięczna przed -edstopped /stɑːpt/
washed /wɑːʃt/
kissed /kɪst/
Wymowa -ed w czasownikach regularnych

Wiem, że brzmi to trochę jak wzory matematyczne połączone z nauką polskiego. Więc od początku: głoska dźwięczna to po prostu dźwięk, który wibruje. Powiedz na głos głoskę z (musi być na głos, najlepiej wydłuż z do zzzzz) – poczujesz wibracje w gardle (dlatego jest dźwięczna). A teraz powiedz s – nie ma tu żadnych drgań, więc jest to głoska bezdźwięczna.

Podsumowując, mamy tylko trzy możliwe wymowy końcówki -ed: /ɪd/, /d/ lub /t/ i nigdy, ale to przenigdy nie będzie tam polskiego e.

4. Końcówka -able

I czas na słowo, które zawsze podawane jest jako typowy błąd, czyli comfortable. Możliwe, że większość z nas słyszała, że nie wymawiamy tam na końcu słowa table. Ale czemu? I jak wymawiać inne tego typu słowa? I dlaczego popełniamy ten błąd?

Megafon i znak z napisem nie na żółtym tle.

Zacznijmy od początku. W angielskim mamy słowo able (np. I am able to draw = I can draw), którego pierwszy dźwięk to /eɪ/, tak samo jak w słowie eight. Mamy też słowo table, gdzie występuje dokładnie ten sam dźwięk. Nie jest to w takim razie dziwne, że widząc końcówkę -able, chcemy tak samo ją przeczytać.

Jednak w powyższych przypadkach, oba słowa są jednosylabowe. W przypadku dłuższych słów ostatnia sylaba nie jest akcentowana (więcej o zmianie akcentowanej sylaby pisałem tutaj), więc musi tam wystąpić krótka samogłoska. Dźwięk /eɪ/ nią nie jest, bo składa się z dwóch samogłosek. Wtedy wchodzi do gry dźwięk zwany schwa /ə/.

Co to jest schwa?

Schwa /ə/ to najkrótsza samogłoska w angielskim. Ciężko ją opisać, bo jest tak mała, że ciężko ją zaprezentować bez pokazania jej w słowie.

Dobrym przykładem jest tu właśnie słowo comfortable, w którym nie czytamy dodatkowo części or. Litera a w tym słowie, jak i innych przymiotnikach z tą końcówką jest wymawiana jako dźwięk schwa.

Jak czytamy schwa?

Spójrz na słowo poniżej i zauważ, że mamy tu aż trzy dźwięki /ə/, ale skupimy się na przedostatnim:

COMFORTABLE /kʌmfətəb(ə)l/

Spróbuj przeczytać to słowo, próbując przejść z comfort (nie wymawiamy or) na ble pomijając całkowicie literę a. Spróbuj na głos. I już! Ten mini dźwięk, który powstaje pomiędzy t a b to właśnie schwa – brzmi troszkę jak bardzo, ale to bardzo małe i delikatne y.

Koncówka -able występuję w przymiotnikach, więc poniżej kolejna lista kilku słów do przećwiczenia:

available  /əˈveɪləb(ə)l/

portable /ˈpɔː(r)təb(ə)l/

lovable /ˈlʌvəb(ə)l/

affordable /əˈfɔː(r)dəb(ə)l/

A przymiotników, które kończą się na -able są setki, więc warto mieć ten dźwięk wyćwiczony.

5. Torba czy plecy? Czyli o ubezdźwięcznianiu spółgłosek

Podobnie jak w przypadku długich i krótkich samogłosek, ten błąd również może doprowadzić do wielu dziwnych sytuacji, bo słowa back i bag różnią się między sobą tylko jedną spółgłoską.

W polskim lubimy sobie ułatwiać życie i często niezbyt dokładnie wymawiamy końcówki słów. Bób często brzmi jak bóp, brud brzmi jak brut, a nie ma łez brzmi jak nie ma łes. To właśnie sytuacja, gdy ostatnia litera jest dźwięczna (jak np. b, d, w, z), a często w pośpiechu jak znajduje się na końcu wyrazu to w naszych ustach traci dźwięczność i takim sposobem:

b zmienia się w p (bób-bóp)

d zmienia się w t (brud-brut)

w zmienia się w f (zabaw-zabaf)

z zmienia się w s (bez-bes)

W angielskim nie mamy tej samej sytuacji. Jeśli na końcu mamy g, to rozmówca musi usłyszeć nawet minimalne drganie, dzięki czemu zrozumie, że chodzi nam o torbę, a nie o plecy. Poniżej kilka przykładów, które warto poćwiczyć:

Para literDźwięczna głoskaBezdźwięczna głoska
D -> Tbad /bæd/bat /bæt/
B -> Pcrab /kræb/crap /kræp/
Z -> Sbuzz /bʌz/bus /bʌs/
G -> Kdog /dɒɡ/dock /dɒk/

Warto pamiętać, że jeśli na końcu wyrazu widzimy dźwięczną głoskę, to lepiej ją w angielskim przeczytać tak, jak jest napisana i dzięki temu unikniemy nieporozumienia.

Podsumowanie: Jak unikać najczęstszych błędów w wymowie angielskiej?

Po pierwsze, najlepiej sprawdzaj, jak wymówić dane słowo. Każdy słownik online ma teraz opcję wysłuchania poprawnej wymowy angielskiej, często zarówno w British English, jak i American English. Ja zawszę polecam swoim kursantom diki.pl, bo nie dość, że jest to świetny słownik i ma nagrania wymowy słów, to jeszcze istnieje jako aplikacja, która świetnie działa na komórce.

Mężczyzna w czerwonej koszulce, który wystawia język i walczy z poprawną wymową angielską.

Po drugie, ćwicz. I koniecznie na głos. Często w przypadku trudniejszych dźwięków, można znaleźć jak wymówić dane słowo na Youtube i ćwiczyć przed lustrem, by odwzorować idealne ułożenie ust. I nie bój się, że będziesz na początku głupio wyglądać lub głupio brzmieć – zawsze na początku jest takie odczucie. Ale z czasem nabierzesz wprawy.

I po trzecie, słuchaj jak najwięcej angielskiego i doszukuj się różnic. Jeśli oglądasz BBC czy CNN, serial po angielsku, TikToka czy filmik na Youtube – wyłapuj dźwięki, które możliwe, że brzmią trochę inaczej niż polskie i sprawdź w słowniku, czy masz rację. Samo doszukiwanie się różnic obudzi Twoją czujność i pomoże zgłębiać tajniki wymowy angielskiej.


Sprawdź inne artykuły:

  • Nauczyć się angielskiego – jak wytrwać w postanowieniu noworocznym?

    Nauczyć się angielskiego – jak wytrwać w postanowieniu noworocznym?

    Co roku, większość z nas zaczyna Nowy Rok przynajmniej z jednym postanowieniem – zmienię pracę czy w końcu schudnę. Ale jak znaleźć motywację do nauki angielskiego i ją utrzymać? Czytaj dalej…

  • 3 częste błędy językowe Amerykanów

    3 częste błędy językowe Amerykanów

    Jak unikać ich w nauce angielskiego? Każdy język rządzi się swoimi prawami i z angielskim nie jest inaczej. My, Polacy, często spotykamy się z błędami jak np. wziąść, swetr czy przykonywujący (choć i tak obstaję przy tym, że przekonywający brzmi gorzej!). Błędy te niekoniecznie zawsze wynikają z niewiedzy, ale często z przyzwyczajeń lub łatwiejszej wymowy […] Czytaj dalej…

  • Estimate, estimation, quote czy bid? – jak mówić o wycenie?

    Estimate, estimation, quote czy bid? – jak mówić o wycenie?

    Rozmawiając o kosztorysie, wycenie czy ofercie dla klienta, często pojawia się pytanie czy użyć “estimate”, “estimation”, “quote”, “bid”, a może jeszcze innego słowa? Jest wiele słów w angielskim, które możemy przetłumaczyć na polski jako wycena. Trzeba jednak uważać, bo używając złego słowa, możemy narobić sobie problemów z końcowym rozliczeniem danego projektu. Jakie są w takim […] Czytaj dalej…